De carbidschieters van Open Jongeren Werk Lochem (OJWL). (Foto: Arjen Dieperink)
De carbidschieters van Open Jongeren Werk Lochem (OJWL). (Foto: Arjen Dieperink) (Foto: )

Carbidschieten behoort tot traditie

In 1862 ontdekte de Duitse scheikundige Friedrich Wöhler (1800 - 1882) per ongeluk Calciumcarbide, beter bekend als carbid of carbiet. Hij ontdekte dat door calciumcarbonaat met cokes te verhitten. Het product vond later vele toepassingen, onder andere in het traditionele carbidschieten.

Door Arjen Dieperink

LAREN - Het carbidschieten is in Nederland vooral gebruikelijk in Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland. Het schieten met carbid behoort vanaf 24 juni 2014 tot één van de vijftig Nederlandse tradities en is op de Nationale inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed geplaatst. Ook in de gemeente Lochem vindt het plaats. Het carbidschieten is toegestaan van 31 december vanaf 10 uur tot 1 januari 2 uur. Het carbidschieten dient buiten de bebouwde kom te gebeuren met een afstand van 75 meter van de woning waar het georganiseerd wordt en 100 meter van woningen van derden. Het schootveld dient minimaal 100 meter te zijn. Verder heeft de gemeente Lochem nog enkele regels omschreven waaraan men zonder vergunning (maximaal 4 bussen) dient te voldoen.

Traditioneel gebeurd het schieten in het buitengebied van Laren. De organisatie is in handen van 'Knapp'n OJWL'. Woordvoerder Tom Lammertink (23): "Voor de vierde keer organiseren wij het carbidschieten. We hebben het overgenomen van team Laren en organiseren dit met zo'n 12 man. De vrouwen zorgen bij ons voor de koffie en thee."

In het weiland is een stellage opgebouwd dat zeer goed aan de grond is verankerd. 43 oude melkbussen zitten onder een hoek van 45 graden met drie stangen in de stellage vastgeklemd. Een blik met carbid wordt in de melkbus gedaan. Nadat alle 43 bussen zijn voorzien van carbid, loopt één van de mannen met een waterspuit langs en zorgt er voor dat het carbid wordt omgezet in het gas acetyleen. Het gas is zeer brandbaar en explosief. De opening wordt snel door de Knapp'n OJWL afgesloten. Enkele minuten later, de tijd is nodig om genoeg gasvorming in de melkbus te krijgen, loopt één van de mannen met een gasbrander achter de melkbussen en verhit deze. Binnen een fractie van een seconde ontstaat de explosie. In tien seconde zijn alle melkbussen afgeschoten en kan het ophalen van de projectielen met een karretje beginnen.

Tom Lammertink: "De veiligheid staat bij ons hoog in het vaandel." Hij wijst naar de dranghekken die het publiek op een afstand houdt. Tevens zijn aan de openbare weg enkele dranghekken en afzetlint geplaatst. Behalve het het carbidschieten heeft het ook duidelijk een sociale functie. Lammertink: "Het draait hier ook om gezelligheid. Daarom hebben we muziek en een tent neergezet. Wij luiden het oude jaar uit met het carbidschieten tot ongeveer half vijf in de middag. Daarna gaan we gezellig in de tent nog wat drinken".

Meer berichten