Logo berkelbode.nl


Foto: Regien Klein Hegeman

'Jeugd spreekt nauwelijks nog dialect'

  Cultuur

Teun Deijk alias de Klepperman, Mans van Sangel of de Véérkaante Viefkop vertelt zondag 11 februari verhalen over vroeger en nu in de streektaal bij Stegeman in Laren.

LOO BATHMEN/ LAREN - Verhalen vertellen en mooie liedjes in de streektaal versterken de beleving van vroeger. En dat is wat Teun Deijk graag doet. Toehoorders en lezers neemt hij feilloos mee naar de herinneringen van hun jeugd. En of dat nu in Twente, Salland of de Achterhoek heeft afgespeeld maakt niet uit. "In het ene dorp klinkt het dialect iets 'platter' dan in het andere, maar het beeld is hetzelfde", vertelt Deijk. "Als ik het over 'un man heb die teeng de muure anleunt en oawer de veld'n tuurt' dan zie ik meteen mijn eigen vader staan en een ieder ander begrijpt waar ik het over heb."

De verhalenverteller uit Loo Bathmen houdt altijd rekening met de streek waar hij optreedt. Zijn dialect is overal verstaanbaar. Deijk heeft genoeg belevingsmateriaal uit de wijde omgeving. Opgeslagen in zijn hoofd, maar ook uitgegeven in boekvorm, te beluisteren op de regionale radio en in wekelijkse columns in de kranten. Zijn doelgroep, de 50-plusser, smult van de verhalen, anekdotes en liedjes. Hoe anders is dat met de jeugd. Waar de iPad en social media, (Teun: 'Daar weet ik geen dialectwoord voor') de overhand heeft.

"De jongeren krijgen nauwelijks of geen dialect meer mee thuis. Al zal dat in de buurtschappen anders zijn. Dat is jammer. Sommige verhalen die in het Nederlands doorverteld worden klinken ineens heel anders. Met het dialect gooi je er een sjuutje over wat het verhaal of een liedje persoonlijk en smeuïg maakt." En wellicht een eigen identiteit. Want ook in de zinnen van de oud-Holtenaar zijn meerdere dialecten te horen. Onvermijdelijk volgens Teun. "De talen zijn ontstaan door de stammen. Ieder dorp sprak haar eigen dialect. Dat is inmiddels verwaterd en verbasterd.

Wanneer een Rijssenaar met een Holtense trouwt heb je al verschillende woorden thuis. Je kunt ook nooit redetwisten over dialecten. Wel kun je horen of iemand 'niet van hier' is. Ik spreek Holtens maar omdat ik al langer in Loo Bathmen woon zitten er vast Battumse woorden tussen." Om de streektaal 'levend' te houden trekt hij niet alleen de regio in maar spreekt Teun met zijn kleinkinderen al vanaf hun geboorte een lekker potje plat. Mooie uitdrukkingen als 'Miepdeuze' of de verhalen over hoe zijn vader de kippen koosjer slachtte en de laatste Klepperman van Holten die een oom van zijn grootmoeder was krijgen ze allemaal mee. Meestal gekleed in het zwart, de klepper bij de hand en zijn handelsmerk, de 'pette', op zijn hoofd.

reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox