Politiek eensgezind: gemeente Lochem gebaat bij een brede coalitie

LOCHEM - De gemeente Lochem moet een brede coalitie krijgen. Daarover zijn alle fracties het eens, zo bleek dinsdagavond tijdens het allereerste duidingsdebat in de Lochemse raadzaal. In de formatie neemt de grootste partij Gemeentebelangen (acht zetels) het voortouw. GB-fractievoorzitter Anja Rouwenhorst schoof Henk Gossink als verkenner naar voren. De in Barchem geboren Gossink is eigenaar van de KNAP Academie in Amsterdam en was in 2022 informateur in Krimpen aan de IJssel. Iedereen ging met zijn voordracht akkoord.

Door Rudi Hofman

Volgens GB is een brede coalitie goed voor de politieke stabiliteit en bestuurbaarheid van de gemeente. Rouwenhorst: “Een brede coalitie is ook wenselijk om al die problemen aan te pakken, we gaan vooral voor rust.” Met ‘al die problemen’ verwees zij onder meer naar lastige maatschappelijke opgaven als woningbouw, de sterke vergrijzing, de netcongestie en het tekort aan professionele zorgmedewerkers. Gezien deze grote uitdagingen lijkt het Gemeentebelangen ‘wenselijk en logisch’ om met vier wethouders verder te gaan.

Politieke keuzes
Wat betreft de vorm van het bestuursprogramma geeft GB de voorkeur aan een coalitieakkoord boven een raadsakkoord. “Een coalitieakkoord geeft bestuurlijke stabiliteit, snelheid en duidelijkheid en is concreter. Een raadsakkoord zorgt naar onze mening voor een trage besluitvorming. En juist omdat dat een raadsakkoord een compromis is van vele partijen worden scherpe politieke keuzes soms vermeden. Het kan vaag blijven wat de uitvoering bemoeilijkt. Dit vraagt meer flexibiliteit en procesbegeleiding van de ambtenaren (...) Ook voor de stabiliteit van het ambtelijk apparaat is het wat ons betreft wenselijk om voor een coalitieakkoord te gaan”, aldus Rouwenhorst.

Martine Willems-Beijers (GroenLinks-PvdA) feliciteerde Gemeentebelangen dat zij opnieuw de grootste partij is en LochemGroen met de winst van een extra zetel. “Wij zijn trots op onze vier zetels en dat we de tweede partij van Lochem zijn geworden. De kiezer in Lochem heeft een duidelijk signaal afgegeven voor stabiliteit en lokale verbondenheid. Gelijkertijd zien we een roep om een toekomstige sociale koers. Een coalitie verdient een progressieve partij en GroenLinks-PvdA wil deze verantwoordelijkheid ook nemen.” 

Koers bepalen
Willems-Beijers zei te hopen dat het de komende tijd ‘niet alleen over zetels gaat, maar over de vraag welke koers we gezamenlijk kunnen varen op grote dossiers.’ Haar fractie kan goed leven met een coalitieakkoord waarin heldere afspraken komen over de grote en urgente thema’s. “We kunnen ons ook voorstellen dat we daarnaast op een aantal zaken juist meer ruimte laten voor de raad en wisselende meerderheden zodat er ruimte is voor een dialoog met de hele raad en er rekening gehouden kan worden met de input van inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers.” PvdA steunt het idee voor een college met vier wethouders mits hierin sprake is van stabiliteit, voldoende kennis en vertrouwen en bereidheid tot verbinding.

Namens de VVD, die ondanks ‘ruim meer stemmen’ op twee zetels is blijven steken, benadrukte André de Groot dat de inwoners van de gemeente Lochem behoefte hebben aan praktische oplossingen die werken. “Voor VVD Lochem staat centraal een sterke, leefbare gemeente waarin ruimte is voor initiatieven, ondernemerschap en verantwoordelijkheid. Onze inzet is daarom helder: samen vooruit in elke kern.” 

Ruimte voor debat
Een ‘complex en dichtgetimmerd coalitieakkoord’ ligt voor de VVD minder voor de hand. “Wij kiezen voor een bestuursstijl die bij ons past, een stijl waarin de gemeenteraad weer echt aan zet is, waarin ruimte is voor debat en waarin besluiten tot stand komen op basis van inhoud. Daarom kiezen we voor een bestuursakkoord op hoofdlijnen.” Verder benoemde De Groot verschillende partijspeerpunten zoals versnelde woningbouw, veiligheid, financiële degelijkheid en leefbare kernen. De VVD staat achter het voorstel voor vier wethouders.

Groen en sociaal geluid
Karen IJssels van LochemGroen greep de kans aan om te benoemen dat LochemGroen de enige partij is die er een zetel bij heeft gekregen (van twee naar drie zetels). “Dit zegt iets. Het laat zien dat het groene en sociale geluid in onze gemeente sterker wordt.” LochemGroen wil werk maken van een ‘groener en klimaatbestendig Lochem, met zorg voor natuur en landschap’. “Daarnaast moeten er meer betaalbare woningen komen. Vooral voor starters, maar we moeten ook zorgen voor nieuwe woonvormen voor ouderen.” Een ander speerpunt is natuurinclusieve landbouw.

Voor LochemGroen, dat aangaf open te staan voor een plek in het dagelijks bestuur, ligt een coalitieakkoord meer voor de hand dan een raadsakkoord, aldus IJssels. Een coalitieakkoord biedt volgens haar ‘een duidelijke basis voor bestuur met ruimte voor debat en inbreng van de hele raad, passend binnen het dualistische stelsel.’

Stabiel en sterk bestuur
“Met 593 stemmen meer dan de vorige keer (dit leverde geen zetelwinst op, red.) is het CDA eigenlijk de grote winnaar van de verkiezingen geworden. Ik denk dat het in dit duidingsdebat ook belangrijk is om dat te duiden”, zei Monique Bettink-Pierik. “Het CDA gaat graag kijken naar welke rol wij in een college of formatie zouden kunnen invullen. We zijn bereid onze verantwoordelijkheid daarin te nemen en daar constructief en positief in te staan.” Het CDA wil een stabiel en sterk bestuur en kan prima leven met vier wethouders. Een coalitieakkoord op hoofdlijnen heeft de voorkeur van het CDA.

In navolging van het CDA zoomde ook Michiel Rijsberman (D66) kort in op de verkiezingsuitslag: “Wij zijn heel blij met de dik 13 procent stemmenwinst die wij hebben geboekt.” D66 kiest voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen. “Er komen grote, inhoudelijke vragen op de gemeente af. Het is nodig dat er een stabiel college zit en dat de coalitie kan rekenen op brede steun vanuit de raad.” Rijsberman voegde hieraan toe dat het ook heel belangrijk is dat het college op zoek gaat naar een veel bredere steun voor zijn voorstellen dan alleen maar van de coalitie. “Laten we proberen constructief met elkaar samen te werken.” 

Bestuursverantwoordelijkheid
Lex de Goede (MmL): “Ik denk dat we heel blij mogen zijn met het opkomstpercentage van 67 procent.” De uitslag geeft volgens De Goede aan ‘dat de inwoners kennelijk geen behoefte hebben aan ingrijpende veranderingen aan het Lochemse politieke bestel.’ MmL is graag bereid om wederom bestuursverantwoordelijkheid te nemen, aldus de interim-wethouder, die als MmL buiten de nieuwe coalitie valt raadslid wordt. MmL is voorstander van een coalitieakkoord.

De fracties spraken onder meer met elkaar af dat verkenner Henk Gossink tenminste één keer vertrouwelijk en in beslotenheid gaat spreken met twee vertegenwoordigers van iedere partij, en ook dat van elk gesprek een verslag op hoofdlijnen wordt gemaakt, dat uiteindelijk als bijlage in het eindverslag van de verkenner terechtkomt.