Jonge Grollenaar pakt voor afstudeeropdracht grote plaaggeest 'diervriendelijk' aan
GROENLO - Mat Wicherink (21) uit Groenlo heeft het ondernemersbloed van jongs af aan door zijn aderen stromen. Op zijn elfde begon hij zijn eerste handeltje en al kostte dat meer dan het opleverde, hij leerde er veel van en wist latere projecten wel tot een succes te maken. Dat hij Ondernemerschap & Retailmanagement aan het Saxion ging studeren, lag dan ook voor de hand. Voor zijn afstudeeropdracht koos hij echter voor een onderwerp waarin hij meer van betekenis kan zijn voor zijn omgeving. "Ik wil graag een bijdrage leveren aan het verduurzamen van bestrijdingsmiddelen. Dit product heeft zeker toekomst."
Door Annekée Cuppers
Een handeltje in oplaadkabels voor mobiele telefoons, daarmee begon de ondernemerscarrière van de destijds elfjarige Grollenaar. Hoewel hij zelf nog geen mobieltje had, zag Mat direct dat daar handel in zat. "Met een geleende creditcard investeerde ik maar liefst dertig euro in een lading kabeltjes uit China en leerde daarmee direct mijn eerste ondernemersles; dat er nog douanekosten overheen kwamen, daar had ik geen rekening mee gehouden... Maar die mobieltjes, daar viel wel een leuk centje aan te verdienen. Zo begon ik telefoons te repareren voor vrienden en bekenden. Later op de middelbare school zag ik iedereen in merkkleding lopen en dacht 'Misschien kan ik daar wat mee'."
Mat begon een handel in nep-merkkleding. "Hartstikke illegaal natuurlijk, ook toen al. Ik heb ervan geleerd wat wel en wat niet werkt maar echt goed voelde het toch niet. Daarom ben ik daar op een gegeven moment weer mee gestopt en heb me vervolgens gestort op de verkoop van echte schoenen. Mijn overbuurjongen, een passioneel blogger over exclusieve sneakers, deed zoiets al en via hem leerde ik alles over de verkoop daarvan. In de coronatijd zijn we samen een webshop begonnen die op een gegeven moment nog begon te lopen ook!"
Oplossingsgericht
Zo'n 4 jaar lang beheerde Mat samen met de overbuurjongen de webshop maar inmiddels is hij daaruit gestapt. "Ik kwam erachter dat schoenen toch niet echt mijn passie waren en wilde meer oplossingsgericht bezig zijn. Alleen maar achter de pc orders verwerken en bestellingen inpakken gaf geen voldoening meer. Ik wilde mijn klanten ook ontmoeten."
Die kans kreeg hij bij zijn werkgever 2Best dat gevestigd is aan de Industrieweg in Groenlo. "Ik werkte hier al twee dagen in de week terwijl ik zocht naar een project voor mijn afstudeeropdracht. 2Best is gespecialiseerd in industriële stofzuigers, plaagdierbestrijding en schoonmaak. Eigenaar Patrick was al eerder door de fabrikant van een biologisch middel tegen processierupsen benaderd om dit in het dienstenpakket op te nemen. Daarvoor ontbrak het echter aan tijd en kennis. Toen ik op zoek was naar een onderwerp voor mijn afstudeeropdracht schoot hem dit middel weer te binnen. Inmiddels zijn we bijna een jaar verder en ben ik verantwoordelijk voor alles wat maar met dit product en de toepassing ervan te maken heeft. Ik mag hier doen wat ik wil en heb veel online kennis waarmee ik uit de voeten kan. Patrick helpt mij alleen waar het ondernemersvraagstukken betreft."
Voor één rups alles platspuiten?
De eikenprocessierups, we zijn hem liever kwijt dan rijk. De huidige aanpak die vooral bestaat uit preventief spuiten, lijkt te werken. De overlast is de laatste jaren stukken minder. Waarom zou je voor een andere methode kiezen?
Mat vertelt: "In 2018 was er een piek in de overlast door de eikenprocessierups. In Limburg werd een middel bedacht dat zo goed hielp dat niet alleen de eikenprocessierups doodging, maar àlle rupsen in de boom. Daarbij wordt het middel ook gebruikt voor de bestrijding van kevers en daalt het neer op de onderliggende begroeiing die tot voedsel dient voor insecten en dieren. Hartstikke slecht voor de toch al zo kwetsbare biodiversiteit in Nederland want voor één rups spuit je àlles plat. Dat moet anders kunnen, dacht Joop Vaneker, een leraar natuur- en scheikunde van het Van Hychem uit Overijssel. Hij ontwikkelde een middel dat wél de processierups aanpakt maar geen nevenschade heeft." Lees in het aparte kader meer over de werking van dit middel.
Opgegroeid in de Achterhoek leerde Mat al jong hoe belangrijk het is om te leven in harmonie met de natuur. "Bij ons thuis hebben we een grote vlinderstruik in de tuin staan. Die zat vroeger in de zomer bomvol vlinders. De laatste jaren zie je die steeds minder, de vlinderpopulatie holt de laatste dertig jaar achteruit. Toen ik eenmaal de link gelegd had tussen het preventief spuiten en de teruggang in de biodiversiteit, was ik zeer gemotiveerd hier een bijdrage aan te leveren."
Dat de teruggang in biodiversiteit meerdere oorzaken kent dan enkel het spuiten tegen de processierups, wil Mat wel beamen. "Zeker, de intensieve landbouw, minder groen in tuinen en verstedelijkt gebied, het speelt allemaal mee. Van de boerenbedrijven in de intensieve sector kun je niet verwachten dat ze van het ene op het andere moment overschakelen naar een meer natuurinclusieve manier van werken, zo'n proces gaat langzaam. Door te stoppen met preventief spuiten en alleen de processierups aan te pakken op plekken waar deze overlast veroorzaakt, kun je echter snel en op een vrij eenvoudige manier direct impact maken."
'We hebben een fout gemaakt'
Toch blijft voorlopig het preventief spuiten, ook in de Achterhoek, een veel gebruikte methode om de eikenprocessierups te bestrijden. Frustreert dit niet? Mat vervolgt: "Veel gemeentes zien de grote schade die preventief spuiten met zich meebrengt en stappen hier vanaf. Daarbij zijn ze echter afhankelijk van de werkwijze van de bedrijven die ze hiervoor inhuren en die zeggen al snel: 'Zolang we preventief mogen spuiten, gaan we hiermee door'. Ik snap dat deze bedrijven in deze methode hebben geïnvesteerd maar vanuit een moreel oogpunt zou je als maatschappij ook kunnen zeggen: 'We hebben een fout gemaakt en gaan het nu anders doen'. Sowieso gaan bestrijdingsmiddelen de komende jaren steeds verder aan banden, ook voor andere plaagdieren."
Mat is ervan overtuigd dat het product van Joop Vaneker de toekomst is in de bestrijding van de processierups. "Als je straks niet meer spuiten mag moet je alle overlastgevende nesten met stofzuigers weghalen en deze als ware het asbest, goed verzegeld afvoeren naar verbrandingsinstallaties (vaak een dierencrematorium, red.) om ze op 600 graden te kunnen verbranden. Dan lopen arbeid en kosten al snel flink in de papieren. Ook het verlijmen van nesten zoals nu gebeurt, biedt slechts tijdelijk soelaas. Bij een harde wind kan het nest alsnog uit de boom waaien. En als je dan bedenkt dat de brandhaartjes van de rupsen (700.000 haren per vierkante centimeter, red.) tot 8 jaar actief blijven, dan vormen ze nog jarenlang een gevaar voor mens en dier. Het product van Joop Vaneker kan door 1 persoon vanaf de grond tot een hoogte van 14 meter worden aangebracht en de brandhaartjes zijn direct onschadelijk. Het middel is volledig biologisch en er blijven geen schadelijke resten achter. Hiermee kan de bestrijdingsmiddelenmarkt weer een stukje verder verduurzamen en daar wil ik graag een bijdrage aan leveren. Dit product heeft dan ook zeker toekomst."
(apart kader)
Hoe werkt Oparell?
Alsof je een suikerspin in het water gooit, daarmee kun je de werking van dit middel het best vergelijken. Zo gauw de eikenprocessierups in aanraking komt met Oparell, stollen de eiwitten waaruit de brandharen van deze rups bestaan terstond (alsof je een ei bakt). Het nest valt direct uit de boom en de rups verliest zijn natuurlijk verdedigingsmiddel namelijk de brandharen. Hierdoor is de rups overgeleverd aan de natuur zonder schild en zullen vogels deze opeten als ze blijven liggen. Verwijderde nesten kunnen ook gewoon in de gft-bak of worden begraven. Het middel is 100 procent biologisch en afbreekbaar. Doordat het in contact komt met de CO2 in de lucht blijft er van het middel binnen 15 minuten enkel een ongevaarlijke soda-achtige substantie over die binnen 14 dagen geheel is verdwenen.
