Grote zorgen over gezondheidsrisico’s windpark

11 mei 2025, 13:17 Politiek

LOCHEM/EXEL – Wat doen windturbines in je leefomgeving met je gezondheid? Daar is nog veel te weinig onafhankelijk onderzoek naar gedaan, bijvoorbeeld naar de gevolgen van hinderlijk laagfrequent geluid die een windturbine voortbrengt. Zolang die gedegen informatie er niet is, zouden er dan ook geen windturbines moeten worden geplaatst. Zeker omdat er wel tal van aanwijzingen zijn dat de omwonenden er tot in de wijde omtrek onder te lijden hebben.

Door Sander Grootendorst

Dat is de stellige overtuiging van Diederik Gommers, de landelijk bekende medicus die vorige week vanuit zijn woonplaats Alblasserdam digitaal mee-discussieerde over het plan voor een ‘windpark’ aan de Papenslagweg ten oosten van Exel in het Lochemse buitengebied, niet ver van de grens met Overijssel. In Centrum Athanor aan de nabijgelegen Hooislagenweg was hij op een groot beeldscherm aanwezig. Gommers behoort tot “een groeiende groep bezorgde medici die zich hebben verdiept in de veiligheid van windturbines voor mens en milieu”. Hun bevindingen zijn te volgen op de website windwiki.nl.
Gommers’ opvattingen sluiten aan bij die van Klaas Bron, wél live aanwezig, lid van Provinciale Staten in Gelderland namens de BBB, die onder meer sprak vanuit zijn ervaringen rond de plaatsing en werking van windturbines in zijn woonplaats Eefde. “We moeten af van de illusie dat je met modellen, met papieren tijgers, in kaart kunt brengen wat er werkelijk speelt. Dan dek je alleen de theoretische kant, niet de praktische.” En de praktische kant, de praktijk van het leven nabij gigantische windturbines, dat is waar het de omwonenden om gaat.

‘Directe bedreiging’
“De komst van de drie windturbines ervaren wij als een directe bedreiging voor ons woongebied en voor onze gezondheid”, zei voorzitter André Fokkema van de stichting Slagkracht, die de info-avond had georganiseerd. In de stichting hebben omwonenden zich verenigd. “We dragen zorg voor het gebied waarin we wonen. Voor een fysiek en mentaal gezonde leefbaarheid. We willen het karakteristieke van ons gebied in stand houden en hebben oog voor de natuur die we hier dagelijks beleven. En voor ons vastgoed uiteraard. We trekken samen op met inwoners van Lochem, maar ook met die van onze buurgemeente Hof van Twente.”
Vanuit het publiek nam een woordvoerder van de stichting Deventer Wint het woord: “We leven met jullie mee, we hebben bij ons hetzelfde probleem Ze willen vier windturbines plaatsen, net als bij jullie van 280 meter hoog. Ik adviseer jullie de krachten te bundelen, laten we samenwerken.”
,,We gaan inderdaad meer aansluiting zoeken”, reageerde Fokkema. “Ook bij de lokale en provinciale politiek. Daar vindt de uiteindelijke besluitvorming plaats.”
Fokkema waakt voor “selectieve informatie door de initiatiefnemers” en stelt zich met Slagkracht ten doel zo volledig mogelijk te zijn richting alle betrokkenen. Om te voorkomen dat het, juist ook vanwege de complexiteit van het proces, tussen de “windturbinelobby” en de bewoners – veelal leken – een ongelijke strijd wordt.

Bron voerde in zijn lange betoog tal van argumenten aan waarom de bouw van windturbines naar zijn idee onverantwoord is, maar constateerde bij herhaling dat de overheid zich van al die bezwaren weinig aantrekt. Zoals het probleem van de verf die voor de rotorbladen worden gebruikt en die het zwaar vervuilende bisfenol A bevat. “Die stof kan de hormoonhuishouding ernstig verstoren. Als hij eenmaal in het milieu terechtkomt, krijg je hem nooit meer weg.” Sowieso stelt Bron vraagtekens bij het duurzaamheidsgehalte van windturbines. “Om een windturbine te bouwen heb je zeventien verschillende fossiele grondstoffen nodig.” Die komen uit de hele wereld. “Je maakt jezelf ook nog eens afhankelijk van geopolitiek.”

Moed in de schoenen
Tegen het einde van Brons met rijkelijk gedocumenteerde uiteenzetting zei Mark van Coeverden, voormalig voorzitter van Slagkracht, dat hem – en waarschijnlijk alle aanwezigen – de moed in de schoenen was gezakt. Omdat de ambtelijke, politieke en bedrijfsmatige molens blijkbaar ongevoelig zijn voor zoveel informatieve tegenwind. Volgens Bron zijn er wel degelijk mogelijkheden voor effectief verzet, waarbij hij het eerder genoemde samen optrekken richting politiek aanstipte, maar ook – licht aan het eind van de tunnel voor de benadeelden – een kentering in de landelijke politieke ideeën over windturbines. “Die gaat langzaam,  het is een mammoettanker die niet zo maar even bijdraait, maar er zit beweging in.”

Die opmerking sloot aan bij wat Gommers over het RIVM had gezegd, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, dat volgens Gommers zijn oren nogal laat hangen naar wat de opdrachtgever zou willen horen, terwijl het dé instantie zou moeten zijn die in Nederland objectief onderzoek doet. Waar het RIVM tot enkele jaren geleden mogelijke nadelen van windturbines vrijwel onvermeld liet, is dat in de nieuwste teksten op zijn website anders, zei Gommers. “Dat is een gunstige ontwikkeling. Het RIVM stelt onomwonden dat er gezondheidseffecten zijn. Dat windturbines in je omgeving een grotere kans op gezondheidsschade met zich meebrengt: stress en hoge bloeddruk. Meer risico op hart- en vaatziekten, depressies, angst, concentratiestoornissen, verminderde afweer en daardoor grotere vatbaarheid voor het oplopen van infectieziekten.”
“De inbreng van Diederik Gommers en Klaas Bron, en van Deventer Wint, zijn voor ons een steun in de rug”, zei Slagkracht-voorzitter Fokkema. Er is nog een lange weg te gaan, benadrukte hij. “We staan pas aan het begin van het hele proces.”