Nieuwe start bewoners en medewerkers Gudula

LOCHEM - Sinds de verhuizing van woonzorgcentrum Gudula van de Oosterwal naar het voormalige klooster aan de Bosweg in Lochem, is er veel veranderd. Een nieuw gebouw betekent meer dan alleen een ander adres. Bewoners en zorgmedewerkers moeten opnieuw hun weg vinden. Het pand biedt nieuwe kansen, maar vraagt ook om aanpassingen. Hoe ervaren zij deze verandering?

Door Lotte Katerberg

Uit het nieuwe gebouw klinken overwegend positieve geluiden. Nu bewoners er bijna twee maanden wonen, worden veel fijne ervaringen gedeeld. Woorden als “het is rustig” en “mijn kamer is een stuk groter” zijn in meerdere huiskamers te horen. Tegelijkertijd blijft het voor veel bewoners nog wennen.  Zo zijn de vertrouwde sleutels vervangen door elektronische tags, is de grote gezamenlijke eetzaal ingeruild voor kleinere huiskamers per afdeling en ligt het gebouw iets verder van het centrum van Lochem. Dat vraagt aanpassing in het dagelijks leven.

Hanneke Rappel woont samen met haar echtgenoot in Gudula. “Het is natuurlijk even wennen, maar het gaat steeds beter.” In het vorige gebouw had het echtpaar een tweepersoons appartement, nu beschikken zij over twee kamers. “En dat is erg heerlijk.”, vertelt ze. Wel merkt zij dat de afstand tot het centrum groter is geworden. “Voor even iets halen was het wel praktischer geweest als het centrum dichterbij lag.”

Van grootschalig naar kleinschalig werken
Ook voor zorgmedewerkers is de overgang groot. “Het oude gebouw waren we ook echt ontgroeid”, vertelt verpleegkundige Laura Kobes. De grootste verandering is de overstap van grootschalige naar kleinschalige zorg. Waar bewoners voorheen samenkwamen in grote ruimtes, wonen zij nu in groepen van negen per huiskamer. “En dat is echt een andere manier van werken”, vertelt Kobes. “Alle aanpassingen kosten nu eenmaal tijd en vragen veel gewenning.” Toch ziet zij duidelijke voordelen. Veel bewoners lijken beter op hun plek te zijn. “De ontmoetingsruimte in het oude gebouw was groot en te druk. De mensen vinden hier veel meer rust. We hebben bij een aantal mensen gezien dat we medicatie konden afbouwen. Dat zijn positieve dingen.”

Zorgtechnologie als ondersteuning
Het nieuwe gebouw biedt ook ruimte voor moderne zorgtechnologie, iets wat in het oude pand nauwelijks mogelijk was. “Ik denk dat we er veel op vooruit zijn gegaan”, vertelt Loulou voor de Poorte, kwaliteitsverpleegkundige in opleiding. Zo is er nu een spreek-luisterverbinding in de kamers, waardoor zorgmedewerkers niet altijd fysiek langs hoeven te gaan. “Dat is een hele andere manier van werken en daar worden we nu op getraind.”, vertelt Voor de Poorte. Ook zij ziet bewoners opbloeien in de nieuwe omgeving. “Ik hoop dat het technologische systeem zal helpen om de werkdruk te verlagen.”

Op weg naar een eigen sfeer
Hoewel het oude gebouw volgens medewerkers een huiselijke knusheid had, moet de nieuwe locatie die sfeer nog krijgen. “Het is een nieuw pand, nog heel fris. Het mist echt nog wat aankleding, sfeer en beleving.”, vertelt Voor de Poorte. Volgens Kobes is dat een gezamenlijk proces: “Het moet nog heel erg eigen worden, en dat moeten we met elkaar doen.” Met de tijd, en met de mensen die er wonen en werken, groeit Gudula stap voor stap uit tot een vertrouwde plek waar zorg, rust en geschiedenis samenkomen.

Een locatie met een geschiedenis

Voordat Zorggroep Sint Maarten het huidige woonzorgcentrum realiseerde, maakte deze locatie deel uit van het domein van de Zusters Franciscanessen. Op het terrein stond het voormalige klooster Sint Jozef. De zusters vestigden zich rond 1900 in Lochem op initiatief van pastoor Pieters. Hun eerste onderkomen was gelegen aan de Tuinstraat en stond bekend als Huize Sint Gudula. Hier richtten zij zich op de opvang en opvoeding van weesmeisjes.

In 1928 werd het complex aan de Bosweg uitgebreid met een nieuwe vleugel, ontworpen door architect Postel. De zorgactiviteiten bleven hier voortgezet tot 1983, toen op de plek van het oude Huize Sint Gudula een nieuw verzorgingscentrum voor ouderen werd gebouwd. Huize Sint Jozef kreeg daarna de functie van klooster en werd tevens een tehuis voor de ouder wordende zusters Franciscanessen. Hun aantal nam in de daaropvolgende jaren geleidelijk af. Na 108 jaar aanwezigheid in Lochem vertrokken de laatste zusters in juni 2008 naar Denekamp. Sindsdien wordt hun nalatenschap voortgezet door woonzorgcentrum Gudula, dat nog steeds op deze historische plek is gevestigd.

Lochem, Huize St. Jozef. Jos-Pé (uitgever), Wondergem, M.J. (uitgever). Collectie Erfgoedcentrum Zutphen, SZU002019622