Levenslust houdt nierpatiënt Ria uit Harfsen al 50 jaar op de been

Jubilerende collectante voor Nierstichting in het zonnetje gezet

HARFSEN – In de Week van de Nieren (13 t/m 20 september) gaan ruim 30.000 vrijwilligers voor de Nierstichting op pad om te collecteren. Ria Posthuma-Scheggetman (56) uit Harfsen doet dit al veertig jaar. Zij is nierpatiënt sinds haar zesde en vierde onlangs dat zij twintig jaar geleden haar derde donornier kreeg. Ria’s levensverhaal getuigt van een enorm doorzettingsvermogen, positiviteit én de wil om te leven.

Door Rudi Hofman

Tot haar grote verrassing werd Ria afgelopen donderdag vanwege haar collecteerjubileum in de bloemen gezet. Die fraaie bos kreeg zij in haar woonplaats van collega-collectecoördinator Ina Molkenboer, terwijl regiocoördinator Oost-Nederland Elvira Hollander-Eggink haar een ingegraveerde taartschep en cadeaubon overhandigde. Glunderend nam Ria deze blijken van waardering in ontvangst. Daarvoor had zij gedetailleerd verteld wat zij de afgelopen vijftig jaar als nierpatiënt allemaal heeft moeten doorstaan – en nog steeds voor problemen ondervindt.

Geen gewone griep
De eerste jaren van de in De Schoolt (buurtschap van Kring van Dorth, red.) geboren Ria verliepen vrij rimpelloos. Op haar zesde werd zij plotseling erg ziek. “Ik moest telkens overgeven en werd inwit. De huisarts zei dat dit geen gewone griep was. In het Deventer Ziekenhuis concludeerden ze al vrij snel dat ik een nierprobleem had”, vertelt Ria. Een arts zei tegen haar: ‘Het komt allemaal wel op zijn pootjes terecht’, maar dit bleek een totaal verkeerde inschatting. Ria’s gezondheid verslechterde alleen maar en na ongeveer anderhalve maand werd zij overgebracht naar Utrecht. 

Eerste donornier
Na enkele jaren van om de dag langdurige nierdialyses kreeg Ria in 1979, vlak voor haar negende verjaardag, in Leiden haar eerste donornier. Dit betekende een zware operatie. “Ze hebben toen mijn andere nier eruit gehaald, omdat die ook was aangetast. De donornier was niet zo geweldig, door een maagbloeding kreeg deze nog een extra knauw.”

Bijzonder is dat Ria in de tijd dat ze in Utrecht dialyseerde samen op zaal lag met Bart de Graaff, de later bekend geworden tv-persoonlijkheid en omroepbaas. Met de andere nierpatiëntjes ging Ria jaarlijks een week op kamp naar een oud klooster met een zwembad. Dat was een mooi uitje voor hen, en voor hun ouders en andere naasten was dit prettig. Zij waren eventjes verlost van hun mantelzorgtaken en hadden tijd voor zichzelf.

Nieuwe donornier
Door de haperende donornier moest Ria van 1987 tot 1990 weer aan de dialyse. In 1990 kreeg zij in Utrecht haar tweede donornier. Zij was toen negentien jaar. “Dit was een goede nier, alleen was er een tweede operatie nodig om de afvoer van urine op orde te brengen. In eerste instantie was de aansluiting niet goed.”

De tweede donornier hield het vol tot 2003. Daarna moest Ria weer aan de dialyse geloven. Ditmaal gebeurde dit thuis door middel van buikspoelingen en niet aan een dialyse-apparaat in het ziekenhuis. Drie jaar lang heeft ze dit moeten volhouden totdat zich een derde donornier aandiende.

Bijzondere matchmethode
Haar moeder wilde Ria destijds een nier geven, maar zij waren geen goede match. Via een zogeheten triple cross-over is Ria uiteindelijk aan een geschikte nier gekomen. Een triple cross-over houdt in dat drie koppels van een niergever en nierontvanger elkaar anoniem helpen. Ria: “Dit betekende dat er zes operatiekamers in gereedheid moesten worden gebracht. Ik heb mijn donornier in Groningen gekregen en mijn moeder heeft haar nier afgestaan in Nijmegen. Maar ik zie de nier nog steeds als de nier van mijn moeder.”

Feestje
Afgelopen juni heeft Ria een feestje gegeven omdat zij op 20 juni 2006 haar huidige donornier kreeg. Dat was dus twintig jaar geleden. Haar man Jan Pieter leeft al 23 jaar met zijn donornier. De twee leerden elkaar kennen tijdens activiteiten van de patiëntenvereniging.

Het al vijftig jaar als nierpatiënt moeten leven, heeft Ria zwaar getekend. Niet alleen vanwege de zware transplantatieoperaties en uitputtende dialysesessies, maar ook door de vele bijkomende lichamelijke klachten. Het continue gebruik van medicatie, waaronder prednison, hebben haar spieren en botten ernstig verzwakt en haar huid aangetast. Ze moest ook twee zware rugoperaties ondergaan en had, zo vertelt ze, heel graag kinderen gewild, maar haar ziekte maakt dit onmogelijk.

Vlak voor de Week van de Nieren maakt Ria ondanks alles een montere en positieve indruk. De vraag hoe zij erin slaagt de moed erin te houden beantwoordt zij met: “De drive om te willen leven en om leuke dingen te doen, houdt me op de been.” 

Met moeder op collectepad
Na eerst jarenlang samen met haar moeder in Laren te hebben gecollecteerd, doet Ria – die in 2008 in Harfsen kwam wonen - dit inmiddels alweer vele jaren in Harfsen. Bij elkaar opgeteld, is zij officieel al veertig jaar collectante voor de Nierstichting. Vandaar dat zij donderdag in het zonnetje werd gezet. 

Ria’s levensverhaal maakte zichtbaar indruk op Ina Molkenboer, Elvira Hollander-Eggink en de ook bij de huldiging aanwezige Irene van Ingen. Irene, Ina en Ria zijn de coördinatoren van de Nierstichtingcollecte in Harfsen. In het dorp gaan in de Week van de Nieren zo’n twintig collectanten de deuren langs. Een van hen is Ria Posthuma-Scheggetman. 

Veel geld nodig voor onderzoek nieraandoeningen
Ongeveer een op de tien Nederlanders (1,8 miljoen mensen) heeft chronische nierschade. Naar verwachting zal dit aantal komende jaren fors oplopen. Chronische nierschade dreigt wereldwijd doodsoorzaak nummer vijf te worden. Nierfalen is het ernstigste stadium. Wanneer nieren nog maar minder dan 15 procent werken, is dialyse of een transplantatie noodzakelijk. De missie van de Nierstichting is: ‘Gezonde nieren voor iedereen en een beter leven met nierziekte’. Om dit doel te bereiken is veel geld nodig voor onderzoek. De collecteweek bracht afgelopen jaren telkens ruim 3,1 miljoen euro op. Doneren kan met contant geld of digitaal via een QR-code. “We kunnen nog overal heel goed extra collectanten gebruiken. Wil je meehelpen, stuur dan een mailtje naar collecte@nierstichting.nl”, is de oproep van regiocoördinator Elvira Hollander-Eggink.