Havezate

‘Hazel, blijf!’ Het is een nieuw commando. Of nee, een commando waar ze sinds kort naar luistert. Of, beter: naar hoeft te luisteren. Mijn hond is vier en ik scherp haar opvoeding aan. Best zielig, als ik er zo over nadenk. Ze lijkt er zelf geen problemen mee te hebben. 

Ze blijft netjes zitten, aan de rand van het pad, terwijl er een SUV voorbij stuift. We wandelen in de buurt van huize De Voorst, dat in een andere gemeente ligt dan de naam doet vermoeden. Ik koos deze route omdat het huis een ‘havezate’ is.

Dat is een versterkte burcht, hof of hoeve. Toen ik voor de radio werkte, inmiddels best lang geleden, zette ik een audiowandeling uit in Twente, rondom een havezate. Toen al sprak de naam me aan.

Naast geluiden van vogels, uitleg over natuurbeheer en wandelweetjes, zat in de route historische informatie. In de zeventiende eeuw was het bezit van een havezate voorwaarde voor lidmaatschap van een ridderschap. Je moest letterlijk van goeden huize komen, wilde je jezelf ridder noemen. 

‘Blijf daar!’ Weer zoeft een auto over het pad. ‘Er wordt hier nogal veel gereden, hè?’ Een meneer aan de overzijde van het pad wijst met zijn wandelstok de wagen na. ‘Terwijl de parkeerplekken aan het begin zijn.’ De wandelstok wijst nu in tegenovergestelde richting.

Ik knik. ‘De auto rukt op,’ zeg ik. ‘Maar we houden stug vol.’
De man lijkt aangemoedigd, misschien omdat deze woorden een wandelaarsbondje suggereren. ‘Ik was bij de ingang van het landhuis. Helaas staan ze niet open voor bezoek. Het wordt verhuurd voor evenementen.’

Behalve teleurstelling meen ik een afkeurende toon in het laatste woord te bespeuren. De man vertelt dat-ie inmiddels tien jaar met pensioen is, en dat zijn vrouw een paar maanden terug overleden is. ‘Ik houd me gaande door steeds nieuwe plekken te verkennen,’ zegt-ie. ‘Die ik al dan niet met het openbaar vervoer bereis.’

Zijn formulering valt op. Ik vraag of-ie hier met de bus is gekomen. ‘Nee,’ lacht-ie. ‘Die bleek maar één keer per uur te gaan. Ik ben hier met mijn wagentje naartoe getuft. Het is een goed half uur vanuit Rheden.’

Ik wil iets vragen over de fusie die zijn gemeente met Brummen aangaat. Maar hij vertelt verder. ‘Huize de Voorst wordt wel het Versailles van de Achterhoek genoemd.’
U begrijpt welke term ik nu te berde breng.

Hazel gaat zuchtend liggen.