Onvrede over herstel Hyphen, gemeente wijst op bredere belangenafweging

EEFDE - Omwonenden van kunstwerk Hyphen in de dierenweide bij basisschool De Bargeweide voelen zich niet serieus genomen door de gemeente Lochem. In een brief aan het college van burgemeester en wethouders uiten twintig bewoners hun onvrede over de restauratie en vooral over het gebrek aan communicatie. De gemeente stelt dat de inbreng van de buurt wel degelijk is meegewogen, maar erkent dat de terugkoppeling beter had gekund.

De brief volgt op een publicatie in de Berkelbode over de opknapbeurt van het kunstwerk van Bert Meinen. Hyphen, gemaakt van roestvrij staal en eikenhout, verbeeldt hoe Eefde wordt doorsneden door spoorlijnen, wegen en water. Het kunstwerk stond aanvankelijk voor de Ontmoetingskerk en verhuisde in 2009 naar de dierenweide. Daar raakte het volgens de kunstenaar door achterstallig onderhoud ernstig beschadigd. Verf bladderde af en het hout vertoonde scheuren.

Enquête
De gemeente onderzocht vervolgens herstel en sloop. Twintig omwonenden kregen een enquête toegestuurd, waarop zeventien mensen reageerden. Zestien van hen spraken een voorkeur uit voor verwijdering of sloop. Volgens de bewoners hebben zij de uitslag nooit rechtstreeks van de gemeente ontvangen. Pas via de krant vernamen zij hoe duidelijk de uitkomst was.

“Wij kunnen niet anders dan constateren dat het college hier op geen enkele wijze naar geluisterd heeft”, schrijven de omwonenden. Enkelen van hen namen na de enquête zelf contact op met de gemeente om vragen te stellen of bezwaren toe te lichten. Op 17 november 2025 kregen de deelnemers per e-mail te horen dat het college van plan was het kunstwerk te herstellen. Die mededeling leidde naar eigen zeggen tot verbijstering.

Het college herkent zich niet volledig in het beeld dat de omwonenden niet zijn geïnformeerd. De deelnemers aan de enquête zijn volgens de gemeente in november 2025 per e-mail op de hoogte gebracht van de voorgenomen keuze voor herstel. “Op deze communicatie zijn destijds geen reacties ontvangen”, aldus het college. Wel begrijpt de gemeente dat bewoners de verdere terugkoppeling over de afwegingen en voortgang als onvoldoende hebben ervaren.

Bredere afweging
De gemeente raamde de herstelkosten aanvankelijk op 14.000 euro en de sloop op 6.100 euro. Aan vernietiging zat echter mogelijk een schadevergoeding van 10.000 euro voor Meinen vast. De kunstenaar wilde daarmee voorkomen dat opnieuw een werk uit zijn oeuvre verloren zou gaan. Hyphen werd afgelopen juli voor ongeveer 9.000 euro gerestaureerd.

Volgens het college is de inbreng van de buurt serieus meegenomen, maar moest een bredere belangenafweging worden gemaakt. Daarbij speelden onder meer het gemeentelijk eigendom, de verantwoordelijkheid voor kunst in de openbare ruimte, de cultuurhistorische en artistieke waarde, juridische aspecten en het publieke belang een rol. Op grond daarvan is besloten Hyphen te herstellen.

‘Rembrandt op het toilet’
Meinen is tevreden met het herstel, maar vindt dat het kunstwerk nog niet goed tot zijn recht komt. In de Berkelbode vergeleek hij de huidige situatie met ‘een Rembrandt op het toilet’. Hij pleit voor kort gras, het verwijderen van struiken en een pad onder het kunstwerk, zodat bezoekers er weer onderdoor kunnen lopen.

Juist die uitspraken vallen bij de omwonenden slecht. Zij ervaren de dierenweide niet als verwaarloosd en willen bomen, struiken, heggen en gras behouden. Volgens hen dragen die bij aan biodiversiteit, waterbeheer en het tegengaan van klimaatverandering. Ook vinden zij het natuurlijke contact van school- en buurtkinderen met de pony’s belangrijker dan de presentatie van het kunstwerk.

Het college zegt het belang van biodiversiteit, vergroening en een prettige leefomgeving te onderkennen. Volgens de gemeente bestaat geen principiële tegenstelling tussen deze belangen en het behoud van Hyphen. Bij de verdere inrichting en het beheer wordt bekeken hoe beide kunnen worden gecombineerd.

Verplaatsing
De bewoners benadrukken dat zij niet alleen sloop als mogelijkheid zien. Verplaatsing naar een geschiktere en meer centrale locatie in Eefde is volgens hen nog altijd een goed alternatief. Daarmee zou Hyphen behouden blijven, terwijl de dierenweide haar groene karakter kan houden.

De gemeente laat weten dat deze suggestie bekend is, maar bij een eerdere verkenning niet de voorkeur heeft gekregen. Uitgangspunt van het college was behoud en herstel op de bestaande locatie.

Het grootste bezwaar van de omwonenden betreft het gevolgde proces. Zij willen terugkoppeling over de enquête en een gesprek over de toekomst van het terrein. “Het is te bizar voor woorden dat wij als omwonenden in de pers moeten lezen welke enquêteresultaten er zijn en hoe het college deze volledig genegeerd heeft”, schrijven zij.

De brief is ook verstuurd aan de Dorpsraad Eefde, kunstenaar Bert Meinen en de Berkelbode. De gemeente kondigt aan op korte termijn met de betrokken omwonenden in gesprek te gaan over hun zorgen, wensen en ideeën.

Lees ook

Na jaren van verwaarlozing krijgt kunstwerk Hyphen in Eefde een tweede leven